Przejdź do menu Przejdź do treści

Nowa ewaluacja 2026–2030

Ilustracja – ewaluacja

W latach 2026–2030 zmienia się sposób oceniania działalności naukowej uczelni. Oprócz znanej ewaluacji w dyscyplinach pojawia się druga część: ekspercka ocena potencjału w zakresie nauki i kształcenia, która obejmuje całą uczelnię. Poniżej zebraliśmy najważniejsze informacje i to, co warto zrobić już teraz.

Status prac legislacyjnych. Informacje opierają się na projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dnia 8 czerwca 2026 r. oraz zapowiedziach rozporządzeń MNiSW. Ostateczne przepisy i terminy mogą się jeszcze zmienić – będziemy aktualizować tę stronę. Projekt: legislacja.gov.pl/projekt/12411250

Najważniejsze zmiany w skrócie

  • Ocena w dwóch częściach – ewaluacja jakości działalności naukowej w dyscyplinach oraz ocena potencjału całej uczelni.
  • Pięcioletni okres oceny – pierwsza ocena obejmie lata 2026–2030 i rozpocznie się 1 stycznia 2031 r.
  • Nowy warunek kadrowy – co najmniej 10 osób (w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy) prowadzących badania w dyscyplinie, liczone na 31 grudnia każdego roku okresu oceny, poczynając od 2027 r.
  • Koniec slotów – zamiast optymalizacji udziałów jednostkowych liczy się wybór najlepszych osiągnięć w ramach indywidualnych limitów.
  • Dane w POL-on i ORCID – ocenie podlegają tylko osiągnięcia wprowadzone do systemu POL-on, a artykuły i monografie muszą być widoczne w profilu ORCID.
  • Uprawnienia zależne od oceny potencjału – nadawanie stopni i prowadzenie szkoły doktorskiej będą wymagały pozytywnej lub wyróżniającej oceny potencjału.
  • Kodeks etyki i ocena okresowa – uczelnie przyjmą kodeks etyki wspólnoty akademickiej i nowe kryteria oceny okresowej.
  • Rosnąca rola dokumentowania – działania uczelni (strategia, rozwój kadry, współpraca, upowszechnianie wyników) trzeba będzie opisać i potwierdzić dowodami.

Dwa filary oceny

1. Ewaluacja jakości działalności naukowej (w dyscyplinach)

Kończy się przyznaniem kategorii naukowej. Kryteria:

  • poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności,
  • efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych,
  • wpływ działalności naukowej na społeczeństwo i gospodarkę.

2. Ocena potencjału w zakresie nauki i kształcenia (cała uczelnia)

Ekspercka ocena na podstawie opisów wprowadzonych do POL-on. Kryteria:

  • możliwości rozwoju uczelni w zakresie działalności naukowej (kadra, organizacja, infrastruktura, finanse, jakość),
  • tworzenie przyjaznego i zrównoważonego środowiska pracy naukowej, w tym kultury rzetelności naukowej,
  • upowszechnianie wyników badań, także przez kształcenie i popularyzację nauki.

Kluczowe daty

Termin Co się dzieje
1 grudnia 2026 r. Planowane wejście w życie większości przepisów nowelizacji (według projektu).
w ciągu 6 miesięcy od wejścia w życie Senaty uchwalają kodeks etyki wspólnoty akademickiej; rektorzy określają kryteria oceny okresowej.
31 grudnia 2027 r. Pierwsza weryfikacja warunku zatrudnienia co najmniej 10 FTE w dyscyplinie (warunek liczony od 1 stycznia 2027 r., na koniec każdego roku).
1 stycznia 2028 r. Zmiany w składzie i kadencji Komisji Ewaluacji Nauki (KEN).
lata 2026–2030 Okres objęty pierwszą oceną działalności naukowej.
1 stycznia 2031 r. Start pierwszej oceny; wchodzą w życie m.in. przepisy o radach naukowych dyscyplin, warunkach nadawania stopni i prowadzenia szkół doktorskich.
do 30 września 2033 r. Termin na wniosek o ponowną ewaluację (jeśli spełnione są warunki ustawowe).

Jak będą liczone osiągnięcia?

Według zapowiedzi MNiSW każdy pracownik będzie miał limit indywidualny – liczbę osiągnięć, które może wykazać w dyscyplinie. Limit to średni udział czasu pracy w dyscyplinie (stan na 31 grudnia każdego z pięciu lat) pomnożony przez współczynnik zależny od stanowiska, zaokrąglony w górę:

Grupa stanowisk Współczynnik Przykład: pełny etat, jedna dyscyplina
badawcza 8 limit 8 osiągnięć
badawczo-dydaktyczna 4 limit 4 osiągnięć
inne stanowiska z obowiązkiem prowadzenia badań 2 limit 2 osiągnięć

Przykład: osoba na stanowisku badawczo-dydaktycznym, która dzieli czas pracy 75% / 25% między dwie dyscypliny, ma limit 3 osiągnięć w pierwszej i 1 w drugiej. Liczy się więc jakość i trafny wybór publikacji, a nie ich liczba.

Uprawnienia do nadawania stopni

Uprawnienie Wymagania w dyscyplinie (według projektu)
stopień doktora kategoria co najmniej B+, co najmniej 5 osób ze stopniem dr hab. zatrudnionych na pełny etat, pozytywna lub wyróżniająca ocena potencjału
stopień doktora habilitowanego kategoria co najmniej B+, co najmniej 10 osób ze stopniem dr hab. zatrudnionych na pełny etat, pozytywna lub wyróżniająca ocena potencjału

Co możesz zrobić już teraz?

  • Uzupełnij i uporządkuj swój profil ORCID – bez tego artykuły i monografie nie zostaną uwzględnione.
  • Sprawdzaj, czy Twoje osiągnięcia są poprawnie wprowadzone do PBN / POL-on.
  • Zadbaj o aktualne oświadczenia o dyscyplinie i udziale czasu pracy.
  • Planuj publikacje pod kątem jakości – w nowym modelu wykażesz ograniczoną liczbę najlepszych osiągnięć.
  • Zgłaszaj do Działu Nauki działania, które budują potencjał uczelni: projekty, współpracę z otoczeniem, wdrożenia, popularyzację nauki, nagrody, staże.

Aktualne akty prawne i komunikaty

Ustawy

Rozporządzenia

Wykazy czasopism i wydawnictw

Nowy wykaz czasopism, przygotowywany na podstawie rozporządzenia z 30 kwietnia 2026 r., ma zostać opracowany do końca 2026 r. i podpisany na początku 2027 r.

Przydatne linki

Opracowanie własne Działu Nauki – Biura Badań i Projektów UKEN na podstawie projektu ustawy z 8.06.2026 r. i obowiązujących przepisów. Stan na 16 listopada 2026 r. Pytania prosimy kierować do zespołu Działu Nauki.