Nowa ewaluacja 2026–2030

W latach 2026–2030 zmienia się sposób oceniania działalności naukowej uczelni. Oprócz znanej ewaluacji w dyscyplinach pojawia się druga część: ekspercka ocena potencjału w zakresie nauki i kształcenia, która obejmuje całą uczelnię. Poniżej zebraliśmy najważniejsze informacje i to, co warto zrobić już teraz.
Status prac legislacyjnych. Informacje opierają się na projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dnia 8 czerwca 2026 r. oraz zapowiedziach rozporządzeń MNiSW. Ostateczne przepisy i terminy mogą się jeszcze zmienić – będziemy aktualizować tę stronę. Projekt: legislacja.gov.pl/projekt/12411250
Najważniejsze zmiany w skrócie
- Ocena w dwóch częściach – ewaluacja jakości działalności naukowej w dyscyplinach oraz ocena potencjału całej uczelni.
- Pięcioletni okres oceny – pierwsza ocena obejmie lata 2026–2030 i rozpocznie się 1 stycznia 2031 r.
- Nowy warunek kadrowy – co najmniej 10 osób (w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy) prowadzących badania w dyscyplinie, liczone na 31 grudnia każdego roku okresu oceny, poczynając od 2027 r.
- Koniec slotów – zamiast optymalizacji udziałów jednostkowych liczy się wybór najlepszych osiągnięć w ramach indywidualnych limitów.
- Dane w POL-on i ORCID – ocenie podlegają tylko osiągnięcia wprowadzone do systemu POL-on, a artykuły i monografie muszą być widoczne w profilu ORCID.
- Uprawnienia zależne od oceny potencjału – nadawanie stopni i prowadzenie szkoły doktorskiej będą wymagały pozytywnej lub wyróżniającej oceny potencjału.
- Kodeks etyki i ocena okresowa – uczelnie przyjmą kodeks etyki wspólnoty akademickiej i nowe kryteria oceny okresowej.
- Rosnąca rola dokumentowania – działania uczelni (strategia, rozwój kadry, współpraca, upowszechnianie wyników) trzeba będzie opisać i potwierdzić dowodami.
Dwa filary oceny
1. Ewaluacja jakości działalności naukowej (w dyscyplinach)
Kończy się przyznaniem kategorii naukowej. Kryteria:
- poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności,
- efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych,
- wpływ działalności naukowej na społeczeństwo i gospodarkę.
2. Ocena potencjału w zakresie nauki i kształcenia (cała uczelnia)
Ekspercka ocena na podstawie opisów wprowadzonych do POL-on. Kryteria:
- możliwości rozwoju uczelni w zakresie działalności naukowej (kadra, organizacja, infrastruktura, finanse, jakość),
- tworzenie przyjaznego i zrównoważonego środowiska pracy naukowej, w tym kultury rzetelności naukowej,
- upowszechnianie wyników badań, także przez kształcenie i popularyzację nauki.
Kluczowe daty
| Termin | Co się dzieje |
|---|---|
| 1 grudnia 2026 r. | Planowane wejście w życie większości przepisów nowelizacji (według projektu). |
| w ciągu 6 miesięcy od wejścia w życie | Senaty uchwalają kodeks etyki wspólnoty akademickiej; rektorzy określają kryteria oceny okresowej. |
| 31 grudnia 2027 r. | Pierwsza weryfikacja warunku zatrudnienia co najmniej 10 FTE w dyscyplinie (warunek liczony od 1 stycznia 2027 r., na koniec każdego roku). |
| 1 stycznia 2028 r. | Zmiany w składzie i kadencji Komisji Ewaluacji Nauki (KEN). |
| lata 2026–2030 | Okres objęty pierwszą oceną działalności naukowej. |
| 1 stycznia 2031 r. | Start pierwszej oceny; wchodzą w życie m.in. przepisy o radach naukowych dyscyplin, warunkach nadawania stopni i prowadzenia szkół doktorskich. |
| do 30 września 2033 r. | Termin na wniosek o ponowną ewaluację (jeśli spełnione są warunki ustawowe). |
Jak będą liczone osiągnięcia?
Według zapowiedzi MNiSW każdy pracownik będzie miał limit indywidualny – liczbę osiągnięć, które może wykazać w dyscyplinie. Limit to średni udział czasu pracy w dyscyplinie (stan na 31 grudnia każdego z pięciu lat) pomnożony przez współczynnik zależny od stanowiska, zaokrąglony w górę:
| Grupa stanowisk | Współczynnik | Przykład: pełny etat, jedna dyscyplina |
|---|---|---|
| badawcza | 8 | limit 8 osiągnięć |
| badawczo-dydaktyczna | 4 | limit 4 osiągnięć |
| inne stanowiska z obowiązkiem prowadzenia badań | 2 | limit 2 osiągnięć |
Przykład: osoba na stanowisku badawczo-dydaktycznym, która dzieli czas pracy 75% / 25% między dwie dyscypliny, ma limit 3 osiągnięć w pierwszej i 1 w drugiej. Liczy się więc jakość i trafny wybór publikacji, a nie ich liczba.
Uprawnienia do nadawania stopni
| Uprawnienie | Wymagania w dyscyplinie (według projektu) |
|---|---|
| stopień doktora | kategoria co najmniej B+, co najmniej 5 osób ze stopniem dr hab. zatrudnionych na pełny etat, pozytywna lub wyróżniająca ocena potencjału |
| stopień doktora habilitowanego | kategoria co najmniej B+, co najmniej 10 osób ze stopniem dr hab. zatrudnionych na pełny etat, pozytywna lub wyróżniająca ocena potencjału |
Co możesz zrobić już teraz?
- Uzupełnij i uporządkuj swój profil ORCID – bez tego artykuły i monografie nie zostaną uwzględnione.
- Sprawdzaj, czy Twoje osiągnięcia są poprawnie wprowadzone do PBN / POL-on.
- Zadbaj o aktualne oświadczenia o dyscyplinie i udziale czasu pracy.
- Planuj publikacje pod kątem jakości – w nowym modelu wykażesz ograniczoną liczbę najlepszych osiągnięć.
- Zgłaszaj do Działu Nauki działania, które budują potencjał uczelni: projekty, współpracę z otoczeniem, wdrożenia, popularyzację nauki, nagrody, staże.
Aktualne akty prawne i komunikaty
Ustawy
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 17 września 2026 r. – tekst jednolity ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. 2026 poz. 1362)
- Ustawa z 29 maja 2026 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z wynikami ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022–2025 (Dz.U. 2026 poz. 971)
- Ustawa z 27 marca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. 2026 poz. 637)
- Projekt z 8 czerwca 2026 r. ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (nowy model oceny 2026–2030) projekt
Rozporządzenia
- Obwieszczenie MNiSW z 22 września 2026 r. – tekst jednolity rozporządzenia w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej (Dz.U. 2026 poz. 1346)
- Rozporządzenie MNiSW z 16 czerwca 2026 r. w sprawie danych przetwarzanych w systemie POL-on (Dz.U. 2026 poz. 811)
- Rozporządzenie MNiSW z 30 kwietnia 2026 r. w sprawie sporządzania wykazu wydawnictw monografii naukowych oraz wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych (Dz.U. 2026 poz. 630)
- Obwieszczenie MNiSW z 12 lutego 2025 r. – tekst jednolity rozporządzenia w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych (Dz.U. 2025 poz. 211)
Wykazy czasopism i wydawnictw
- Komunikat MNiSW z 5 stycznia 2024 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych
- Komunikat MEiN z 22 lipca 2021 r. w sprawie wykazu wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe
Nowy wykaz czasopism, przygotowywany na podstawie rozporządzenia z 30 kwietnia 2026 r., ma zostać opracowany do końca 2026 r. i podpisany na początku 2027 r.
Przydatne linki
- Projekt ustawy z 8 czerwca 2026 r. – Rządowe Centrum Legislacji
- Polska Bibliografia Naukowa (PBN)
- ORCID
- Ewaluacja – akty prawne i komunikaty
- Ewaluacja 2022–2025
Opracowanie własne Działu Nauki – Biura Badań i Projektów UKEN na podstawie projektu ustawy z 8.06.2026 r. i obowiązujących przepisów. Stan na 16 listopada 2026 r. Pytania prosimy kierować do zespołu Działu Nauki.
